Kurs biblijny

1. Lekcja 5 – Księga Wyjścia

Zanim przeczytasz moje wyjaśnienia, najlepiej przeczytaj całą Księgę Wyjścia, aby zapoznać się z jej treścią. Następnie wróć do następujących punktów:

1.1. Długi pobyt Izraelitów w Egipcie

Ten długi, trwający cztery stulecia pobyt Żydów w Egipcie sprawił, że zapomnieli o monoteizmie i zaczęli czcić egipskie bóstwa. Na pustyni, podczas powrotu do Palestyny, widzimy, jak ponownie czczą cielca „Apis”, jednego z ówczesnych egipskich bogów (Księga Wyjścia 32). Świadczy to o tym, jak bardzo oddalili się od Bożego planu wobec Abrahama. Plan ten miał na celu wysłanie Mesjasza na świat poprzez potomków Abrahama.

Bóg musiał więc odizolować tę społeczność skażoną bałwochwalstwem, wyprowadzając ją z Egiptu, tak jak 700 lat wcześniej odizolował Abrahama, wyprowadzając go z Haranu do Kanaanu, położonego dalej na południu, aby chronić jego wciąż raczkującą wiarę przed otaczającym go pogaństwem (Rdz 12,1-5). Musisz wiedzieć, że słowo „Izraelita” odnosi się do religii żydowskiej, do wspólnoty duchowej, natomiast „Izraelczyk” odnosi się do nacjonalizmu żydowskiego, do państwa hebrajskiego, i oznacza tożsamość polityczną, której Bóg nigdy nie chciał.

Wspólnota izraelska, pochodząca z Syrii, stanowi matrycę społeczną, z której zrodzi się Mesjasz, Jezus z Nazaretu, przybyły trzynaście wieków później. To jedyny powód jej powstania i znaczenia.

1.2. Powołanie Mojżesza

Wyprowadzenie Żydów z Egiptu nie było łatwym zadaniem: najpierw należało przekonać samych Żydów o jego moralnej konieczności. Mojżesz został wybrany przez Boga do tego celu i od urodzenia był przygotowywany do wypełnienia tego powołania, przebywając w pałacu faraona.

Mojżesz pochodził z plemienia Lewiego (Wj 2,1). Jego imię w języku hebrajskim oznacza „uratowany z wody” („Moï”: woda i „shé”: uratowany). Córka faraona „traktowała go jak syna” (Wj 2,10), więc dorastał w pałacu, przesiąknięty kultem religii faraońskiej. Z tego powodu Żydzi i muzułmanie darzą córkę faraona wielkim szacunkiem.

Kiedy Bóg ukazał się Mojżeszowi w płonącym krzewie (Wj 3,1-15), ten nie rozpoznał Boga swoich przodków i nie wiedział, jak przedstawić Go Izraelitom, którzy również o Nim zapomnieli. Mojżesz potrzebował tego nowego objawienia Bożego, aby kontynuować plan ustalony z Abrahamem.

Wierząc, że Bóg ma imię, tak jak bogowie z mitologii, Mojżesz zapytał Go o Jego imię. Bóg odpowiedział, że Jego Imię brzmi „Ja jestem, który jestem”, Istota par excellence, w przeciwieństwie do bogów z mitologii, którzy „nie są” bóstwami, ponieważ nie istnieją. Bóg prosi Mojżesza, aby dał Go poznać Żydom, którzy o Nim zapomnieli, pod imieniem „Jahwe”. Imię to oznacza „Jestem”. W języku hebrajskim imię to zapisuje się czterema literami (YHVH) i dlatego znane jest jako „Tetragram” (cztery litery). Często widnieje on nad niektórymi żydowskimi budynkami sakralnymi (synagogami). „To jest imię, które będę nosił na zawsze, pod którym będą mnie wzywać przyszłe pokolenia” – mówi Stwórca (Księga Wyjścia 3,15). Nie należy zatrzymywać się na dosłownym brzmieniu tego imienia, jak to robią niektórzy Żydzi, ale na jego głębokim znaczeniu, JESTEM, niestety pomijanym przez wierzących.

Jezus nauczył nas zwracać się do Boga jak synowie do Ojca i prosić Go: „Ojcze, niech będzie uświęcone imię Twoje” (Mt 6,9), to znaczy oczyszczone. Nie mówił o imieniu Jahwe, słowie wymawianym, ale o Istocie Boga, o tym, kim On naprawdę jest. Zamiarem Chrystusa nie jest więc „uświęcenie” Boga, który jest już doskonały, ale oczyszczenie naszej wiedzy o Nim, wyobrażenia, jakie człowiek ma o Nim. Bóg nie jest taki, jak przedstawiają Go większość religijnych ze wszystkich stron, którzy mają o Nim fałszywe wyobrażenie i dają błędny obraz Jego Osoby. Wielu odmawia wiary w Niego z tego powodu, a wielu ateistów odrzuca raczej ten fałszywy obraz niż samego Boga. A gdyby ci ateiści poznali Boga takim, jakim jest naprawdę, byliby lepszymi wierzącymi niż duchowni, którzy zbezcześcili imię Stwórcy, czyniąc zło w imię Boga. Prorocy potępili to zbezczeszczenie oraz tych, którzy poprzez swoje niesprawiedliwości szkodzą Imieniu Boga i zniekształcają Jego obraz:

„Nie będziecie już więcej zbezczeszczać mojego świętego Imienia waszymi ofiarami i bożkami…” (Ezechiel 20,39).

„…zbezcześcili moje święte Imię, sprawiając, że mówiono o nich: To jest lud Jahwe… Ale ja miałem na uwadze moje święte Imię, które dom Izraela zbezcześcił… Uświęcę moje wielkie Imię, które zostało zbezczeszczone wśród narodów, a które wy zbezcześciliście wśród nich” (Ezechiel 36,20-23; Rzymian 2,24)

. „…sprzedają sprawiedliwego za pieniądze… miażdżą głowy ludzi prostych i sprowadzają z drogi pokornych… syn i ojciec idą do tej samej dziewczyny, by zbezcześcić moje święte Imię” (Amos 2,6-7)

„Nie robicie nic innego, jak tylko zbezczeszczacie moje Imię” (Malachiasz 1,12).

Bóg uświęcił swoje Święte Imię poprzez rzeczywisty obraz, jaki nam dał o sobie w Osobie swojego Mesjasza, który mówi: „Życie wieczne polega na tym, aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz tego, którego posłałeś, Jezusa” (J 17,3). Jezus uświęcił imię Boga, dając nam Go poznać takim, jakim jest: Miłością, Dobrocią i Prostotą. Bóg jest czułym Ojcem dla tych, którzy zbliżają się do Niego przez Jezusa, który oświadczył przed swoimi Apostołami, że „objawił im imię Boga i że objawi im je jeszcze w przyszłości” (J 17,26) w miarę jak ich dusze będą się oczyszczać. Niech Święte Imię Boga będzie w nas wszystkich uświęcone. Amen.

Również dzisiaj to Święte Imię jest wszędzie profanowane, a chrześcijanie z kolei zniekształcili imiona Boga i Jego Mesjasza.

Zauważ, że Mojżesz poślubił Midianitkę, a nie Żydówkę. Dlatego Żydzi nie uznają jego dwóch synów za Żydów (Księga Wyjścia 2,16-22 i 18,6). W rzeczywistości rabini uznają za Żydów tylko tych, których matka jest Żydówką. Dlatego Księga Liczb podaje, że „Mirjam i Aaron wypowiadali się przeciwko Mojżeszowi z powodu kobiety z Kusz (Midianitki), którą pojął. Poślubił bowiem kobietę z Kusz” (Liczb 12,1). Zauważ też, że teść Mojżesza nazywany jest „Reuel” (Księga Wyjścia 2,18), a gdzie indziej „Jethro” (Księga Wyjścia 3,1 / 4,18). Wynika to z różnych tradycji ustnych.

Mojżesz przebywał w Midian, uciekając z Egiptu po tym, jak zabił Egipcjanina w obronie Żyda (Księga Wyjścia 2,11-15). Wiedział więc, że sam jest Żydem, poinformowała go o tym córka faraona. Odkryła jego żydowską tożsamość dzięki obrzezaniu (Wj 2,6).

Zauważ, że Mojżesz, onieśmielony swoją misją i mający trudności z mówieniem, prosi Boga, aby przydzielił mu jego brata Aarona, który jest lepszym mówcą (Wj 4,10-17). Wielu proroków wahało się przed podjęciem trudnej misji, którą powierzył im Bóg (Jeremiasz 1,6-7).

W drodze powrotnej do Egiptu Mojżesz zabrał ze sobą swoją żonę i syna na osiołku. Podczas postoju Mojżesz przeżył kryzys sumienia z powodu nieobrzezania swojego syna. Autor, wierząc w znaczenie obrzezania, interpretuje ten kryzys jako spotkanie z Bogiem, który chce zabić Mojżesza z powodu jego nieobrzezanego syna. Cipora, żona Mojżesza, która nie była Żydówką, nie znała tej praktyki obcej w kraju Madian i nie rozumiała zmartwienia męża. W obliczu jego nalegań sama obrzezała syna ostrym krzemieniem i, w geście irytacji, „dotknęła genitaliów Mojżesza odciętym napletkiem syna, mówiąc: Zaprawdę, jesteś dla mnie mężem krwi!!” (Księga Wyjścia 4,24-26). Można porównać ten nieuzasadniony kryzys do tego, jaki przeżył Abraham, który chciał złożyć Izaaka w ofierze Bogu.

Gdyby Imię Boże było w nich uświęcone, ani Abraham nie pomyślałby o złożeniu swojego syna w ofierze, ani Mojżesz o obrzezaniu swojego. Ważne jest, aby zrozumieć Boga, aby nie obciążać się czynami, obrzędami i kultami, których On nie pragnie.

Sprawa obrzezania jest być może przyczyną rozstania między małżonkami, ponieważ po tym incydencie Mojżesz pozostaje sam w Egipcie, bez żony i dwóch synów. Odnajduje ich później, po wyjściu z Egiptu, kiedy jego teść wyruszył mu na spotkanie wraz z dwoma synami: „Jitro, teść Mojżesza, zabrał Cipporę, żonę Mojżesza, po tym, jak została odesłana…” (Księga Wyjścia 18,1-6). Zwróć uwagę, że Mojżesz „wyszedł na spotkanie swojego teścia, pokłonił się przed nim i ucałował go…” (Księga Wyjścia 18,7). W opowieści nie jest wspomniane, że Mojżesz pospieszył, by ucałować swoją żonę i dwóch synów, którzy przecież tam byli. To pominięcie jest zamierzone przez żydowskich narratorów, aby umniejszyć znaczenie żony i dwóch synów, uważanych za nie-Żydów.

Zauważ, że Jethro uznaje, że Bóg „jest większy od wszystkich bogów… i składa Mu ofiarę” (Księga Wyjścia 18,11-12). Nie zrozumiał jednak, że jest to jedyny Bóg. Po tej ofierze „Aaron i wszyscy starsi Izraela przyszli wraz z teściem Mojżesza, aby uczestniczyć w posiłku spożywanym w obecności Boga” (Wj 18,12). Wystarczy więc wierzyć w Boga, aby znaleźć się w Jego obecności, w Jego czułym towarzystwie. Żydzi zawsze powinni byli postępować tak jak Mojżesz wobec Jethro: głosić Boga i Jego cuda tym, którzy Go nie znali, w duchu braterstwa i przyjaźni.

1.3. 10 plag egipskich

Nie należy postrzegać tych plag jako faktów historycznych. Dzięki tym opowieściom możemy pojąć potęgę Boga, który triumfuje nad złem. Zauważmy, że egipscy czarownicy zdołali naśladować niektóre cuda dokonane przez Mojżesza, ale to zawsze ten ostatni ostatecznie zwyciężał. Bóg ma przewagę nad diabłem. To właśnie wąż Mojżesza pochłonął węża czarowników: mimo to serce faraona pozostało niewierzące i zimne, jak komentują uczeni w Piśmie (Wj 7,12-13). Czarownicy potrafili odtworzyć za pomocą swoich zaklęć cud żab, ale nie byli w stanie powstrzymać plagi, którą sami wywołali, i faraon musiał zwrócić się do Mojżesza, któremu udało się położyć jej kres poprzez modlitwę (Wj 8,1-11). W przypadku plagi komarów Mojżesz napełnił kraj tymi owadami i „cały pył z ziemi zamienił się w komary” (obrazowy sposób opisania intensywności tej plagi). Egipscy czarownicy nie byli w stanie rywalizować z posłańcem Boga i przyznali, że „palec Boży jest tutaj”, w obliczu mocy, która ich przerastała (Księga Wyjścia 8,12-15). W końcu, gdy Bóg dotknął Egipcjan plagą wrzodów, sami czarownicy zostali nią dotknięci i nie mogli stawić się przed faraonem (Wj 9,8-12). Mimo to faraon pozostał niewzruszony i odmówił wypuszczenia Żydów, wbrew swojej obietnicy. Tekst mówi: „Jahwe zatwardził serce faraona” (Wj 9,12): jest to błędny sposób wyjaśnienia uporu faraona, ponieważ Bóg nie zatwardza serca nikogo, ale w tamtych czasach wierzący uważali, że Bóg jest sprawcą wszystkich naszych decyzji. To nieprawda! Bóg szanuje naszą wolność i dlatego nas osądza. W przeciwnym razie byłby niesprawiedliwy.

Z tej wymyślonej historii zapamiętaj, że demony mają moc czynienia cudów na tej ziemi, aby zwieść ludzi. Jednak prawdziwi wierzący są w stanie przechytrzyć szatańskie czary. Diabeł jest „małpą Boga”, ale jego wybryki zawsze w końcu wychodzą na jaw, gdy potrafimy rozróżnić prawdziwe światło Boże i gdy z wiarą i niezachwianą siłą czekamy na koniec mocy zła.

1.4. Pascha

W języku hebrajskim Pascha wymawia się „Pessah”, a w języku arabskim „Fesseh”. Jest to coroczne święto żydowskie obchodzone wiosną. Czasami zbiega się ono z chrześcijańską Wielkanocą (pisanej przez „s”, aby ją odróżnić).

Święto Paschy, które oznacza „przejście”, „krok”, upamiętnia wyjście Żydów z Egiptu po „przejściu” anioła śmierci, który dotknął egipskich pierworodnych, a następnie „przejściu” społeczności żydowskiej przez Morze Czerwone, uciekającej przed armią faraona.

Tora nakazuje Żydom obchodzić coroczną ucztę upamiętniającą to święto przejścia z kraju niewoli do „ziemi obiecanej”. Uczta ta składa się z baranka z gorzkimi ziołami. Jest to wieczerza paschalna, którą Żydzi nazywają „seder”: „…Zjecie je w pośpiechu, jest to Pascha (przejście) na cześć Jahwe. Będziecie o tym pamiętać…” (Księga Wyjścia 12,11-14). Żydzi upamiętniają tę Paschę co roku podczas rodzinnego sederu. Dzielą się barankiem paschalnym i winem, odmawiając błogosławieństwa.

Jezus został uznany przez Jana Chrzciciela za nowego Baranka Paschalnego: „Oto Baranek Boży” – powiedział (J 1,36). Trzeba więc zapomnieć o baranku paschalnym z Egiptu na rzecz innego „Baranka” i nowej Paschy. Jezus jest Mesjaszem posłanym przez Boga, aby wyciągnąć nas ze śmierci duchowej i sprawić, że „przejdziemy” do Życia Wiecznego. On jest Paschą dla wszystkich ludzi, którzy w Niego wierzą i pozostają Mu wierni. Dlatego w przeddzień wydania Go na krzyż, podczas spożywania sederu z uczniami, ofiarował samego siebie, a nie baranka, jako pokarm skuteczny dla odpuszczenia grzechów i życia wiecznego: „Jedzcie, to jest moje ciało (moje ciało lub moje mięso, a nie tradycyjnego baranka)… Pijcie, to jest moja krew, wylana na odpuszczenie grzechów” (Mt 26,26-28): „Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata” – powiedział jeszcze Jan Chrzciciel (J 1,29). Jezus powiedział jeszcze: „Ja jestem chlebem żywym, zstąpionym z nieba: kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który ja dam, jest moje ciało dla życia świata…” (J 6,51-58). Chrześcijański seder, czyli „Wieczerza Pańska” (1 Kor 11,20), przenosi nas z tego przemijającego świata do Innego, i to już tu, na ziemi… Naszym Pojazdem jest Chrystus żyjący w Eucharystii. Aby pomóc nam wznieść nasze życie na wyższy poziom, Jezus prosi nas o powtarzanie tego aktu, mówiąc: „Czyńcie to na moją pamiątkę” (Łk 22,19).

Zauważ, że Żydzi, wychodząc z Egiptu, „obdarowali” Egipcjan swoją biżuterią (Wj 12,35)… Te skradzione klejnoty posłużyły do zbudowania Cielca Złotego, którego czcili (Wj 32,1-6). Takie pozbawianie innych ich dóbr często pojawia się w Biblii (Lb 33,50-56).

1.5. Kapłaństwo żydowskie

Przed Mojżeszem pojęcie kapłaństwa było nieznane w społeczności żydowskiej. Bóg nigdy nie wspominał o tym Abrahamowi. Przez wieki po nim pierwsza społeczność monoteistyczna nie miała kapłanów, a wierni sami składali ofiary. Kapłaństwo zostało ustanowione po pobycie Izraelitów w Egipcie i było inspirowane oraz wzorowane na mitologii egipskiej. Nie należy zapominać, że Mojżesz dorastał w pałacu faraona, przesiąknięty egipskim kultem, którego kapłanów znał z bliska. Chciał ustanowić kapłaństwo żydowskie podobne do egipskiego. To ostatnie polegało na składaniu ofiar ze zwierząt bogom i bożkom. Tylko kapłani byli uprawnieni do tego kultu po przejściu surowego szkolenia. Mojżesz zainspirował się tym, ale zamiast składać ofiary bożkom, uczynił obowiązkowym składanie ich Bogu.

Początkowo nie istniała instytucja kapłańska, ani nawet ofiary, ponieważ Abraham zwracał się po prostu do Boga, bez uciekania się do specjalnego kultu (Rdz 18,22-33).

Kiedy ustanowiono kapłaństwo żydowskie, „każdy pierworodny spośród synów Izraela” miał zostać wyświęcony na kapłana (Wj 13,2). Później Mojżesz wyświęcił tylko Lewitów do służby kultowej „zamiast wszystkich pierworodnych synów Izraela”. Pierworodni z pozostałych plemion zostali „wykupieni” przez swoich rodziców; pieniądze z tego „okupu zostały przekazane Aaronowi i jego synom, z rozkazu Jahwe, tak jak Jahwe (?!) nakazał Mojżeszowi (!!)” (Księga Liczb 3,44-51). Nie należy zapominać, że Mojżesz i Aaron pochodzili z plemienia Lewiego, plemienia uprzywilejowanego przez nich samych, a nie przez Boga. To właśnie jemu przypadły wszystkie te pieniądze… pod pretekstem boskiego rozkazu. Nie sądzę, aby Bóg miał cokolwiek wspólnego z tym kultem i kapłaństwem wzorowanym na mitologii egipskiej. Bóg bowiem zapowiedział nadejście jedynego kapłaństwa, które mu odpowiada, a mianowicie kapłaństwa Mesjasza, Jezusa, i to według porządku Melchizedeka, a nie Lewiego (Psalm 110 (109),4). Zobacz na ten temat, co mówi Paweł w Liście do Hebrajczyków 5,1–7,19.

Kapłaństwo według Jezusa osiąga swój pełny rozkwit w czasach apokaliptycznych. Wraz z objawieniem przesłania Księgi Apokalipsy Jezus ustanawia nowe kapłaństwo na rzecz wszystkich, którzy wierzą w jej treść: „Godny jesteś wziąć księgę i otworzyć jej pieczęcie… bo swoją krwią wykupiłeś dla Boga ludzi z każdego plemienia; uczyniłeś ich dla naszego Boga królami i kapłanami panującymi na ziemi” (Apokalipsa 5,9-10). Tak więc poprzez otwarcie Księgi Apokalipsy Jezus ustanawia swoich nowych kapłanów, uwolnionych od dawnych koncepcji kapłańskich.

1.6. Hymn Mojżesza (Księga Wyjścia 15)

Po przejściu przez Morze Czerwone Żydzi „zaśpiewali na cześć Jahwe pieśń” radości i wdzięczności, ponieważ „wrzucił do morza konie i jeźdźców” armii egipskiej (Wj 15,1-21). Jest to pieśń Mojżesza, dobrze znana w społeczności żydowskiej. Śpiewa się go w tańcu z okazji zwycięstw Izraelitów, tak jak niegdyś uczyniła to Miriam, siostra Mojżesza (Wj 15,20-21).

Rozdział 15 Apokalipsy wspomina o „pieśni Mojżesza”, a także o „pieśni Baranka”. Ten ostatni hymn zostanie intonowany przez uczniów Jezusa, tych z czasów ostatecznych, po ich zwycięstwie nad Bestią, wrogiem Chrystusa, Antychrystem. Zwycięstwo to odpowiada przejściu przez Morze Czerwone, będąc chwalebnym pokonaniem trudności wywołanych przez wrogów Jezusa. Wtedy rozpoczną oni swój hymn triumfu, hymn Baranka. Dlatego Jan widzi „jakby morze kryształowe (duchowe „morze”, a nie Morze Czerwone) zmieszane z ogniem (ogniem próby) i tych, którzy zwyciężyli Bestię, stojących przy tym morzu kryształowym… śpiewają pieśń Mojżesza i pieśń Baranka” (Apokalipsa 15,2-3).

1.7. Manna (Księga Wyjścia 16)

Izraelici byli głodni na pustyni. Bóg w cudowny sposób dał im do jedzenia mannę, zalecając im, aby zadowalali się nią codziennie i nie gromadzili jej na następny dzień. Jest to nauka: należy całkowicie zaufać Bogu, zadowalając się chlebem powszednim, nie martwiąc się o jutro, jak nauczał Jezus (Mt 6,11 / Mt 6,25-34).

Epizod z manną został powtórzony przez Jezusa w Ewangelii, gdzie przedstawia On siebie jako mannę niebiańską, prawdziwy chleb z nieba, który karmi duszę: „To nie Mojżesz dał wam chleb z nieba… Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba…” (J 6,32-51).

Nowa manna jest zarezerwowana na czasy apokaliptyczne (Apokalipsa św. Jana 2,17). Jest to manna „ukryta”, mistyczna, którą będą się karmić apokaliptyczni uczniowie czasów ostatecznych: Eucharystia w gronie rodzinnym (Apokalipsa św. Jana 3,20 / Apokalipsa św. Jana 12,6 / Apokalipsa św. Jana 12,14).

1.8. Prawo Mojżesza (Wj 20-31)

Prawo Mojżesza (Tora) dzieli się na dwie części:

1. 10 przykazań (lub Dekalog)
2. prawo czynów lub praktyka kultu (obrzezanie, pokarmy czyste i nieczyste itp.).

1.8.1. Dekalog

Większość z tych przykazań istniała już wcześniej i pojawia się w prawie króla Hammurabiego (Nie zabijaj, nie kradnij itp.). Nowością są pierwsze trzy przykazania dotyczące jedynego Boga: „Nie będziesz miał innych bogów obok Mnie… itd.” Dekalog będzie zawsze aktualny, a Jezus podsumował go słowem „miłość”, ponieważ ten, kto kocha, nie zabija, nie kradnie i nie obraża. Dobrze rozważ słowa Chrystusa z Ewangelii Mateusza 22,36-40 oraz Pawła z Listu do Rzymian 13,8-10: „Przykazania Prawa można podsumować w ten sposób: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Miłość nie wyrządza krzywdy bliźniemu”. Podobnie św. Augustyn powiedział: „Kochaj i rób, co chcesz”, wiedząc dobrze, że osoba, która naprawdę kocha, nie popełnia przestępstw. Nie zaleca się kochającej matce, aby nie wyrządzała krzywdy swoim dzieciom… To oczywiste.

1.8.2. Prawo „uczynków”

Prawo uczynków nakazuje praktyki lub czynności kultowe, takie jak obrzezanie, sabat, pokarmy czyste i nieczyste, ofiary itp. Jest to prawo, które nie tylko jest przestarzałe, ale nigdy nie zostało natchnione przez Stwórcę, jak ujawnia prorok Jeremiasz: „Nie powiedziałem nic ani nie nakazałem waszym ojcom, kiedy wyprowadzałem ich z ziemi egipskiej, co do całopalenia i ofiary”, mówi Bóg (Jeremiasz 7,22).

Wszystkie te praktyki zostały wymyślone przez kapłanów i uczonych w Piśmie dla ich materialnej korzyści. Uczeni w Piśmie i kapłani dodali na przestrzeni wieków ponad 600 praktyk, których przestrzeganie było obowiązkowe pod groźbą grzechu. Oprócz obrzezania itp., zapalanie światła w sobotę, czesanie się od piątku po zachodzie słońca, chodzenie więcej niż kilometr w sobotę, dotykanie kobiety w okresie menstruacji lub przedmiotu, którego ona dotknęła… itd. – wszystko to jest uważane za nieczyste i wymaga oczyszczenia, które kapłan musi przeprowadzić za pieniądze… oczywiście. To znowu Jeremiasz potępił „kłamliwe pióro uczonych w Piśmie” (Jeremiasz 8,8).

Izajasz oświadczył również, że kult praktykowany przez Żydów jest daremny, ponieważ jest inspirowany przez człowieka, a nie przez Boga: „Ten lud zbliża się do Mnie tylko słowami… podczas gdy jego serce pozostaje daleko ode Mnie; jego religia wobec Mnie to tylko ludzkie przykazania, wyuczone lekcje” (Izajasz 29,13). Jezus, opierając się na słowach tego wielkiego proroka, potępia tradycję praktykowaną przez faryzeuszy i uczonych w Piśmie i nazywa ich hipokrytami: „Hipokryci! Izajasz trafnie prorokował przeciwko wam, mówiąc: ten lud czci Mnie ustami, ale serce ich jest daleko ode Mnie. Na próżno oddają Mi cześć, nauki, których nauczają, to tylko ludzkie nakazy” (Mt 15,7-9). Te próżne nakazy to nic innego jak nakazy Tory, prawa Mojżeszowego. Ta bezużyteczna i uciążliwa kultura jest fałszywą wersją Słowa Bożego. Izajasz wyjaśnia to, mówiąc na ten temat: „W Słowie Bożym widzieli tylko prawo po prawie, nakaz po nakazie, rozkaz po rozkazie, zasadę po zasadzie, drobiazg tu, drobiazg tam, tak że idąc, potykają się” (Izajasz 28,13). Jezus potępił uczonych w Piśmie i faryzeuszy, ponieważ „wiązali ciężkie brzemiona (przykazania Tory) i nakładali je na ramiona ludzi, ale sami nie chcieli ich nawet palcem ruszyć” (Mateusz 23,4).

Prorok Ozeasz nie wahał się ujawnić tego, co Bóg mu powiedział o swoim odrzuceniu ofiar ze zwierząt i o bezużyteczności kultu mojżeszowego: „…Bo miłość mi się podoba, a nie ofiary, poznanie Boga bardziej niż całopalenia” (Ozeasz 6,4-6). Również prorok Micheasz oświadczył: „Z czym stanę przed Panem?… Czy stanę z całopalnymi ofiarami, z rocznymi cielętami?… «Powiedziano ci, człowieku, co jest dobre, czego Pan od ciebie żąda: nic innego, jak tylko czynić sprawiedliwość, miłować dobroć i pokornie chodzić ze swoim Bogiem»”. (Micheasz 6,6-8)

Również św. Paweł potępił to prawo obrzędów i kultu i oświadczył, że było ono „przekleństwem”, od którego Jezus nas wybawił (Galacjan 3,13): mówi, że było ono bezużyteczne dla zbawienia i że zbawieni jesteśmy nie przez praktykowanie uczynków tego prawa, ale przez wiarę w Jezusa (Rzymian 3,28). Wszystkie wysiłki Jezusa i Apostołów zmierzają do wyzwolenia wierzących od praktykowania tego prawa opartego na przesądach.

1.9. Arka Przymierza i świecznik (Księga Wyjścia 25)

Na pustyni Mojżesz kazał zbudować namiot jako sanktuarium modlitwy. Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na Arkę Przymierza i siedmioramienny świecznik. Pierwsza z nich była przenośną skrzynią, w której znajdowały się dwie kamienne tablice z 10 przykazaniami, druga to siedmioramienny świecznik, symbol boskiego światła. Należy zwrócić uwagę na liczbę siedem, ponieważ symbolizuje ona pełnię, a więc pełną jasność dzięki boskiemu światłu.

Arka Przymierza odegrała wielką rolę w historii Żydów. Została utracona po zburzeniu Świątyni, podobnie jak świecznik. Arka jest obecnie aktywnie poszukiwana przez żydowskich archeologów. Jednak Jeremiasz przepowiedział, że w czasach mesjańskich „nie będzie się już mówić o Arce Przymierza, nie będzie się o niej myśleć, nie zobaczy się jej więcej” (Jeremiasz 3,16). Zniknięcie tej Arki jest znakiem, że czasy mesjańskie rzeczywiście nadeszły wraz z Jezusem. To właśnie po nim, w roku 70, Rzymianie zburzyli Świątynię, a Arka zniknęła.

1.10. Złoty cielec (Księga Wyjścia 32)

Żydzi, niecierpliwi na pustyni, którą przemierzali w cierpieniu i niedostatku, odrzucili jedynego Boga, dla którego porzucili wygody w Egipcie. Zniechęceni i zbuntowani, stworzyli sobie widzialnego boga-bożka, złotego cielca, który przypominał boga Apisa (czczonego w Egipcie w postaci cielca). Zamiast ich od tego odciągnąć, Aaron, kapłan, zgodził się na to. Stąd gniew Mojżesza, który w swojej wściekłości rozbił dwie tablice z 10 przykazaniami.

Na naszej drodze duchowej my również musimy przechodzić przez wzloty i upadki. Strzeżmy się zmęczenia i znużenia na naszej duchowej pustyni, tak jak robią to inni, do tego stopnia, że tworzą sobie fałszywy obraz Boga, obraz, który im odpowiada i może zaspokoić materialistyczne skłonności, które oddalają od Boga. Cierpliwość nas dojrzewa i oczyszcza.

1.11. Kwestionariusz

1. Co zrozumiałeś z imienia Boga Jahwe?
2. Jaka jest różnica między cudami Mojżesza a cudami egipskich magów?
3. Czym jest Pascha?
4. Co jest stałe w Prawie Mojżesza?
5. Arka Przymierza i świecznik.
6. Co sądzisz o składaniu ofiar ze zwierząt?
7. Co sądzisz o szatach kapłańskich nakazanych przez „Boga” (Księga Wyjścia 28)?
8. Co sądzisz o obrzędach święceń kapłańskich (Wj 29)?

Refleksja

Księga Wyjścia mówi, że Żydzi w Egipcie za czasów Mojżesza stali się „liczni i niezwykle potężni, tak że wypełnili kraj” (Wj 1,7). To Józefowi, ich przodkowi, zawdzięczali tę potęgę, ponieważ sam zajmował bardzo wysokie stanowisko i był „niezwykle potężny”. Już w momencie ich przybycia do Egiptu mianował swoich braci oraz innych Żydów na wysokie stanowiska państwowe. Z czasem, gdy stali się liczni i potężni, zapragnęli rządzić całym krajem, co wywołało reakcję faraona.