Działanie Ducha Świętego według Biblii i Koranu

Duch Święty działa w nas i nas prowadzi. Działanie Ducha Świętego mogło się w nas rozwijać i nasilać w miarę jak pogłębiała się nasza wiedza i pozwalaliśmy Mu się kształtować. Dotyczy to również całej historii.

1. Duch Święty w Księgach Starego Przymierza

W Starym Testamencie Bóg chciał przede wszystkim objawić Żydom swoją wielkość w porównaniu z pogańskimi bożkami. Relacja między wierzącymi a Duchem Świętym była relacją pełną strachu i napięcia. Duch Święty próbował ich wychowywać, ale opór był duży. Psalmista chciał uciec z dala od Ducha Świętego… Duch Święty groził, że się wycofa z powodu ich syjonistycznego, wojowniczego ducha.

„Kto mógłby pouczyć Ducha Jahwe i jaki doradca mógłby Go pouczyć? Od kogo czerpałby rady, by sądzić… On mieszka ponad kręgiem ziemi, której mieszkańcy wydają się jak koniki polne… «Na kogo moglibyście mnie upodobnić i kto byłby mi równy?» – mówi Święty. Podnieście oczy w górę i spójrzcie: Kto stworzył wszystkie te gwiazdy…» (Izajasz 40,12-26)

«Duch Święty, który nas wychowuje, unika dwulicowości… oburza się, gdy pojawia się nieprawość.» (Mądrość 1,1-7).

«„Gdzież się oddalę od Twojego Ducha, gdzież ucieknę przed Twoim obliczem?” (Psalm 139,1-7)

„Boże, stwórz we mnie serce czyste, odnów w moim wnętrzu ducha prawego; nie odrzucaj mnie od swego oblicza, nie odbieraj mi Ducha Świętego.” (Psalm 51,12)

2. Duch Święty w Księgach Nowego Przymierza

2.1. Cechy Ducha Świętego

Jezus objawił nam prawdziwe oblicze Ducha Świętego:

• Gabriel zwiastuje Marii, że Jezus zostanie poczęty w niej z Ducha Świętego: „Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego osłoni cię; dlatego też Dziecię będzie święte i będzie nazwane Synem Bożym” (Łk 1,35).
• Jan Chrzciciel ogłasza, że Jezus będzie chrzcił uczniów w Duchu Świętym i ogniu, a nie już w wodzie, jak to czynił on sam (Mt 3,11 / Mk 1,8).
• On jest tym „innym Pocieszycielem”, Duchem Prawdy, dzięki któremu Jezus nie pozostawia nas sierotami. On powróci do nas (J 14,16-18).
• Jest Pocieszycielem posłanym przez Jezusa i pochodzącym od Ojca (J 15,26).
• Pochodzi od Ojca i Syna: „On mnie uwielbi, bo z tego, co moje, weźmie i wam to objawi. Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem: Z tego, co moje, weźmie i wam to objawi” (J 16,14-15).
• Duch Święty jest największym Dobrem, o jakie możemy prosić Ojca (Łk 11,9-13).
• Nie mógł On zostać dany, dopóki Jezus „nie został uwielbiony” (J 7,39). Poprzez swoją Mękę i Zmartwychwstanie Jezus musiał najpierw zniszczyć syjonistycznego, nacjonalistycznego i wykluczającego ducha, który stanowił przeszkodę dla przyjścia Ducha Świętego.

Po swoim Zmartwychwstaniu Jezus pozostawia apostołom w spadku owoc swojej Męki, Ducha Świętego, i obdarza ich pełnią mocy:

„Powiedział do nich ponownie: «Pokój wam! Jak Ojciec mnie posłał, tak i Ja was posyłam”. Powiedziawszy to, tchnął na nich i rzekł: „Weźcie Ducha Świętego. Komu odpuścicie grzechy, temu będą odpuszczone; komu je zatrzymacie, temu będą zatrzymane” (J 20,21-23).

A potem rozprzestrzenianie: Jezus, tuż przed swoim Wniebowstąpieniem, daje apostołom następujące polecenie:

„Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, i ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” (Mt 28,19-20).

2.2. Działanie Ducha Świętego

• W Duchu Świętym rodzimy się na nowo: Jan 3,5-6: „Jeśli ktoś nie narodzi się z wody i z Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego. To, co się narodziło z ciała, jest ciałem. To, co się narodziło z Ducha, jest duchem”.
• Jesteśmy naznaczeni pieczęcią Ducha Świętego: List do Efezjan 1,13 / Apokalipsa św. Jana 7,2 / Apokalipsa św. Jana 13,18
• Tylko pod wpływem Ducha Świętego możemy powiedzieć: „Jezus jest Panem” (1 List do Koryntian 12,3).
• On przemawia przez nas: Ewangelia według św. Marka 13,11 / 1 List do Koryntian 2,13-14 (język nauczony przez Ducha). Trzeba być wrażliwym na głos Ducha Świętego w nas. Duch Święty jest wewnętrzny, subtelny i łagodny.
• Sprawia, że drżymy z radości:
  - Łukasz 1,46-47: Maria drży z radości, ponieważ Duch Święty zstąpił na nią (Łukasz 1,35).
  - Łukasz 1,39-42: Jan Chrzciciel raduje się w łonie swojej matki, słysząc głos Marii.
  - Łukasz 10,21: Jezus raduje się pod wpływem Ducha Świętego.
• Daje nam siłę, moc i usuwa wszelki strach: Dzieje Apostolskie 1,8 / Dzieje Apostolskie 2,1-36 / List do Rzymian 14,13-17: brać pod uwagę wiarę innych, umieć być pedagogiem.
• On obdarza nas radością, pokojem: List do Rzymian 15,13 / 1 List do Tesaloniczan 1,4-6.
• Odnawia nas: List do Tytusa 3,5: Kąpiel odnowy w Duchu Świętym = obmycie z grzechów.
• Przychodzi z pomocą naszej słabości: List do Rzymian 8,26-27.
• Pozwala nam zabić literę: Jan 6,63: Litera zabija, Duch ożywia / 2 Koryntian 3,4-6.
• Obdarza nas swoimi darami i wydaje w nas swoje owoce: List do Hebrajczyków 2,4 / List do Galatów 5,22-26.
• Czyni nas synami Bożymi i współdziedzicami Chrystusa: Rzymian 8,5-17:

  „Wszyscy, których ożywia Duch Boży, są synami Bożymi. Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by znów popaść w strach, ale otrzymaliście ducha synostwa, który sprawia, że wołamy: Abba! Ojcze! Sam Duch świadczy wraz z naszym duchem, że jesteśmy dziećmi Bożymi i współdziedzicami Chrystusa, ponieważ cierpimy wraz z Nim, abyśmy również wraz z Nim zostali uwielbieni”.

2.3. Nasza relacja z Duchem Świętym

• Jesteśmy świątynią Ducha Świętego: 1 List do Koryntian 6,17-19 / 1 List do Koryntian 3,16-17.
• Nie zasmucajcie Go: List do Efezjan 4,30.
• Nie gasić Go: 1 Tesaloniczan 5,19 (jak to robią kościoły).
• W Duchu tworzymy jedno ciało i uzupełniamy się nawzajem. Każdy ma swoją misję poprzez Ducha Świętego jako jedno ciało z jego członkami, a każdy ma swoją funkcję: 1 List do Koryntian 12,1-30 / List do Efezjan 4,1-6.
• Duch Święty rozlewa miłość Bożą w naszych sercach (Rzymian 5,5).
• On daje nam wolność i wprowadza nas w chwałę naszego Ojca:

  „Albowiem Pan jest Duch, a gdzie jest Duch Pański, tam jest wolność. A my wszyscy, z odsłoniętymi twarzami, jak w zwierciadle oglądamy chwałę Pańską i jesteśmy przemieniani w ten sam obraz, coraz bardziej chwalebny, jak przystało na działanie Pana, który jest Duchem” (2 List do Koryntian 3,17-18).

• On objawia nam „tajemniczą mądrość Bożą, która pozostawała ukryta… wszystko, co Bóg przygotował dla tych, którzy Go miłują… Duch Święty bada wszystko, aż do boskich głębi” (1 List do Koryntian 2,6-12).
• Wprowadza nas w Pełnię Boga i pozwala nam zrozumieć wielkość Bożej Miłości: List do Efezjan 3,14-19.

3. Duch Święty w Koranie

Poniższe wersety pokazują, że Duch Święty jest również bardzo obecny w Koranie:

3.1. Jezus jest Duchem pochodzącym od Boga. Był umocniony przez Ducha Świętego

„Mesjasz, Jezus, syn Marii, jest Apostołem Boga i Jego Słowem, które złożył w Marii. Jest on Duchem pochodzącym od Boga.” (Koran 4; Kobiety,171) „Zaprawdę

, daliśmy Księgę Mojżeszowi i wysłaliśmy po nim proroków. Daliśmy Jezusowi, synowi Marii, niepodważalne dowody i wzmocniliśmy go Duchem Świętym.” (Koran 2; Krowa,87)

„Bóg rzekł: «O Jezusie, synu Marii! Pamiętaj o moich dobrodziejstwach względem ciebie i twojej matki. Umocniłem cię Duchem Świętym. Już w kołysce przemawiałeś do ludzi jak starzec”. (Koran 5; Stół,110)

„Kiedy twój Pan rzekł do aniołów: «Stworzę człowieka z gliny uformowanej z plastycznego błota. Gdy już go harmonijnie ukształtuję i tchnę w niego mojego Ducha, padnijcie przed nim na twarz”. Wszyscy aniołowie padli na twarz, z wyjątkiem Iblisa, który odmówił pokłonu”. (Koran 15; Al Hijr,29-31)

Tym śmiertelnikiem, w którego Bóg tchnął swojego Ducha, jest Jezus. Paweł również ujawnia, że aniołowie padają przed nim na twarz (Filipian 2,6-11 / Hebrajczyków 1).

3.2. Duch został tchniony w Marię. Świadectwo jej dziewictwa. Cud Jezusa i Marii

„Wspomnij o Marii w Księdze… Postawiła zasłonę między sobą a swoimi bliskimi. Posłaliśmy do niej naszego Ducha: ukazał się jej w postaci doskonałego śmiertelnika” (Koran 19; Maria,16-17).

Chodzi o anioła Gabriela, który był ożywiony przez Ducha Świętego, aby ogłosić Marii, że będzie w ciąży. Ten werset spowodował w świecie muzułmańskim zamieszanie między Duchem Świętym a Gabrielem. Jednak w świetle całego objawienia biblijno-koranicznego jasne jest, że to Gabriel był natchniony Duchem Świętym, tak jak później apostołowie byli natchnieni Duchem Świętym (zob. paragraf 2, Duch Święty w Księgach Nowego Przymierza).

„A tej, która pozostała dziewicą… Tchnęliśmy w nią z naszego Ducha. Uczyniliśmy z niej i z jej syna cud dla światów.” (Koran 21; Prorocy,91)

Duch Święty został tchniony w Marię, aby w cudowny sposób zrodzić Jezusa. Koran zgadza się z Ewangelią. Zgodnie z tym wersem koranicznym Duch Święty nie może być Gabrielem.

„… i Maria, córka Imrana, która zachowała dziewictwo. Tchnęliśmy w nią naszego Ducha; uwierzyła w słowa swojego Pana i w Jego Księgi. Należała do grona cnotliwych.” (Koran 66; Zakaz,12)

Ten werset jest jasnym świadectwem Koranu na rzecz dziewictwa Marii. To Duch Święty zapłodnił Marię (zobacz tekst „Spojrzenie wiary na Koran”).

3.3. Bóg tchnął swojego Ducha w człowieka podczas stworzenia

„On ukształtował człowieka w harmonii i tchnął w niego swojego Ducha. On stworzył dla was słuch, wzrok i wnętrzności. Jesteście naprawdę mało wdzięczni.” (Koran 32; Kult,9)

3.4. Bóg tchnął swojego Ducha w człowieka i uczynił go prorokiem

„On jest wyniesiony do najwyższych stopni. Tron należy do Niego. Ducha, który pochodzi z Jego Rozkazu, zsyła On na kogo chce spośród swoich sług z misją ostrzegania ludzi przed Dniem Spotkania, Dniem, w którym staną przed Nim. – Nic z tego, co ich dotyczy, nie będzie ukryte przed Bogiem – „Komu więc w tym Dniu będzie należało Królestwo? – Bogu, Jedynowi, Najwyższemu Władcy”. (Koran XL, Ten, który przebacza, 15-16)

W tych wersetach Bóg objawia, że to Jego Duch jest wysyłany, aby formować proroków, ludzi, którzy przemawiają i ostrzegają w Jego Imieniu. Mahomet zapowiada tu w sposób zawoalowany nadejście apokaliptycznego Posłańca, którego misją jest przygotowanie ludzi na spotkanie z Bogiem w Dniu triumfu Królestwa Bożego na ziemi. Triumf ten dotyczy naszych czasów i jest zapowiedziany w Apokalipsie św. Jana (Apokalipsa 11,15 / Zobacz tekst „Klucz do Apokalipsy”).

3.5. Bóg natchnął Koran swoim Duchem

„Noc Przeznaczenia jest lepsza niż tysiąc miesięcy! Aniołowie i Duch zstępują w tę Noc, aby wszystko ustalić.” (Koran 97; Przeznaczenie,3-4)

Jest to noc, w której „zstąpił” Koran. Koran jest zatem natchniony przez Ducha.

„Tak, Koran jest Objawieniem Pana światów – Duch wierny zstąpił wraz z nim na twoje serce, abyś znalazł się wśród ostrzegających – Jest to Objawienie w jasnym języku arabskim. Znajdowało się to już w Księgach Starożytnych (Biblii).” (Koran 26; Poeci,193-196)

Ten werset podkreśla ciągłość między Biblią a Koranem. Z perspektywy Boga jest to to samo Przesłanie.

„Powiedz: Duch Święty zesłał to (werset koraniczny) wraz z Prawdą, od twojego Pana, jako przewodnictwo i dobrą nowinę dla poddanych, aby umocnić wierzących.” (Koran 16; Pszczoły,102)

Zgodnie z inspiracją koraniczną Bóg wysyła więc swojego Ducha, aby natchnął Koran lub wersety koraniczne, ponieważ „Duch Święty zesłał go w imieniu twojego Pana”.

Koran wyraźnie rozróżnia zatem Boga i Jego Ducha. Byłoby jednak niewłaściwe oskarżanie muzułmanów o czczenie dwóch Bogów z powodu tego rozróżnienia. Chodzi o Boga i Jego Ducha, którzy tworzą jedną i tę samą Istotę.

Koran rozróżnia również Boga i Jego Słowo „złożone w Marii” (Koran 4; Kobiety,171). Jezus jest Słowem Bożym. Słowo to jest natchnione przez Ducha Świętego. Dlatego Mahomet tak bardzo podkreśla, że Jezus był umocniony przez Ducha Świętego i że to Duch Święty został tchniony w Marię, aby uczynić „z niej i jej syna cud dla światów” (Koran 21; Prorocy,91).

Biorąc pod uwagę poziom wiedzy duchowej ówczesnych Arabów, którzy wciąż pogrążeni byli w bałwochwalstwie i środowisku politeistycznym oraz nie mieli pełnego przygotowania Starego Testamentu, Bóg nie mógł powiedzieć więcej. Zresztą Bóg mówi do Mahometa:

„Pytają cię o Ducha. Powiedz: «Duch pochodzi z rozkazu mojego Pana». Dano wam tylko niewielką wiedzę.” (Koran 17; Nocna podróż,85)

Aby poszerzyć swoją wiedzę, muzułmanie są zachęcani do sięgania po Biblię, ponieważ „to już było w Księdze przodków” (Koran 26; Poeci,193-196).

Bóg, Jego Duch i Jego Słowo tworzą Jedynego Boga w postaci trzech aspektów, trzech przejawów Jego Jednej Istoty (zobacz „Spojrzenie wiary na Koran”).

Koran i Biblia są ze sobą w pełni zgodne. Jak mogłoby być inaczej, skoro to Duch Boży zesłał Koran i to Duch Boży natchnął Ewangelię: „Słowa, które do was mówię, są Duchem i są życiem” (J 6,63). A także: „Ten, którego Bóg posłał, wypowiada słowa Boga, który daje mu Ducha bez miary” (J 3,34).

4. Duch Święty w Apokalipsie

4.1. Niebiańska Jerozolima i Duch

W Niebiańskim Jeruzalem niezależni wierzący, którzy wierzą w apokaliptyczne Przesłanie objawione przez samego Jezusa 13 maja 1970 r. Jego Posłańcowi, pozwalają się całkowicie prowadzić Duchowi Świętemu: Ezechiel 1,20-28 (czterej Żywi to czterej ewangeliści, a koła to Apostołowie czasów ostatecznych): „Gdziekolwiek Duch je popychał, tam koła się poruszały i unosiły się, bo duch Żywego był w kołach”.

Joel z kolei prorokuje: „Potem wyleję Ducha mojego na wszelkie ciało. Wasi synowie i wasze córki będą prorokować, wasi starsi będą mieli sny, a wasza młodzież – wizje. Nawet na niewolników i niewolnice w tych dniach wyleję Ducha mojego. Uczynię znaki na niebie i na ziemi: krew, ogień i słupy dymu! Słońce zamieni się w ciemność, a księżyc w krew, zanim nadejdzie wielki i straszny dzień Pana! Wszyscy, którzy wzywają imienia Pana, będą zbawieni” (Joel 3,1-5).
Jest to obfite wylanie Ducha Świętego w czasach ostatecznych. Czasy te symbolizuje „słońce zamieniające się w ciemność” (zob. Apokalipsa 6,12).

Poniższe teksty świadczą o pełni Ducha Świętego udzielonej w czasach apokaliptycznych:

• Anioł, którego misją jest otwarcie księgi Apokalipsy (Apokalipsa 10), leci w zenicie (Apokalipsa 14,6). Oznacza to, że wzniósł się bardzo wysoko w Duchu.
• Jest to czas „Wesela Baranka”, czas Całkowitej Jedności, spełnienia. Bóg oddaje się całkowicie (Apokalipsa 19,7-9).
• Święte Miasto stało się piękne „jak oblubienica przystrojona dla swego Oblubieńca” (Apokalipsa 21,2). Niezliczone próby oczyściły nas i obmyły. Jesteśmy odziani w „len o doskonałej bieli” (Apokalipsa 19,8), aby w Duchu powitać Jezusa, który powraca wśród nas.
• „Nie potrzebuje ona blasku słońca (tradycyjne kościoły) ani księżyca (meczetów), bo oświeciła ją chwała Boża” (Apokalipsa 21,23). Jak prorokował Izajasz: „Wszyscy będą nauczani przez Boga” (Izajasz 54,13).
  Porównajmy to z Pawłem, który mówił, że otrzymał „pierwsze owoce Ducha Świętego” (Rzymian 8,23).
• Baranek miał „siedem oczu, które są siedmioma duchami wysłanymi na całą ziemię” (Apokalipsa 5,6). Te siedem oczu to my, którzy jesteśmy wysłani na całą ziemię, aby potępiać Antychrysta i głosić Powrót Jezusa. Wzmianka o „siedmiu duchach” wskazuje na pełnię Ducha, który nas prowadzi.
• Koran wyraża to samo w innej formie: „Tak, Dzień Rozstrzygnięcia jest ustalony… dzień, w którym zabrzmi trąba. Niebo zostanie otwarte… Dzień, w którym Duch i Aniołowie staną w szeregu…” (Koran 78; Zwiastowanie,17-40).
  „Dzień Rozstrzygnięcia” jest bardzo wyraźnym odniesieniem do czasów apokaliptycznych, „gdy Bóg zasiądzie, by osądzić wszystkie narody dookoła” w „Dolinie Rozstrzygnięcia” (Joel 4,9-16). Ci Aniołowie lub Posłańcy są Apostołami czasów ostatecznych, którzy będą na tej samej fali, „w szeregu” z Duchem Świętym. Zostali oni wysłani przez samego Jezusa: „Wysłał swoich aniołów z trąbą głośną, aby zgromadzili wybranych Jego z czterech stron świata” (Mt 24,31). „Trąba”, o której mówi również Mahomet, to „otwarta” Księga Apokalipsy (Ap 10,2).
• Arka Przymierza pojawia się w Świątyni (Apokalipsa 15,5). Współczesną Arką Przymierza jest Jezus, który objawia się w nas poprzez działanie Ducha Świętego. Jest to spełnienie słów z Ewangelii św. Jana 14,23: „Jeśli ktoś mnie miłuje, będzie przestrzegał mojej nauki, a mój Ojciec umiłuje go; przyjdziemy do niego i uczynimy u niego nasze mieszkanie”. Zobacz Apokalipsa św. Jana 21,3.

W czasach apokaliptycznych Rzeka Ducha płynie pełnym nurtem. W czasach Jezusa było to jeszcze źródło, które zaczynało tryskać: Ewangelia św. Jana 4,12-14 (źródło wody tryskającej ku życiu wiecznemu) / J 7,37-39 (rzeki wody żywej) / Ap 22,1-2 (rzeka Życia czysta jak kryształ). Ezechiel miał już wizję źródła, które zamieniało się w potok, i „gdziekolwiek potok ten przepłynie, każda żywa istota, która się tam roi, będzie żyła” (Ez 47,1-12). Wskazywał on na czasy apokaliptyczne, ponieważ Jan w Apokalipsie powtarza te same symbole (drzewa życia, które wydają owoce, rzeka wypływająca z tronu) (Apokalipsa 22,1-2).
Jesteśmy zalewani rzeką życia, która wypływa z Chleba Życia.

4.2. Ci, którzy mają Ducha, słuchają

„Gdy przyjdzie On, Duch Prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę” (J 16,13).

To właśnie w czasach apokaliptycznych spełniło się to proroctwo Jezusa. Księga Apokalipsy została „otwarta” (Apokalipsa 10,2) przez apokaliptycznego Posłańca, to znaczy wyjaśniona, a cała Biblia i Koran zostały wyjaśnione: „Otwarto księgi, a potem jeszcze jedną księgę, księgę życia” (Apokalipsa 20,12). Ta „jeszcze jedna księga” to Apokalipsa. (zobacz tekst „Klucz do Apokalipsy”).

Apokalipsa zwraca się do tych, którzy mają Ducha:

„Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi do Kościołów” (Apokalipsa 2,7 / 2,17)

Tylko ci, którzy mają Ducha, będą w stanie rozpoznać Bestię i z nią walczyć. Tylko pod wpływem Ducha Świętego możemy powiedzieć: „Bestia to Izrael” (por. 1 List do Koryntian 12,3):

„Niech ten, kto ma Ducha, obliczy liczbę Bestii. Jest to liczba człowieka. Jej liczba to 666.” (Apokalipsa 13,18; por. 1 Królów 10,14)

Ci, którzy mają Ducha, będą słuchać i zrozumieją. W ten sposób nasz Ojciec „bada serca i nerki” wierzących (Psalm 7,10).

Duch obiecuje odpoczynek tym, którzy się zaangażują:

„Błogosławieni już teraz ci, którzy umarli w Panu! Tak, mówi Duch, niech odpoczywają od swoich trudów, bo ich uczynki idą za nimi.” (Apokalipsa 14,13)

4.3. Duch i Oblubienica wzywają Jezusa

Duch i Oblubienica wzywają powrót Jezusa:

„Duch i Oblubienica mówią: Przyjdź! Kto słyszy, niech powie: Przyjdź! A kto jest spragniony, niech przyjdzie, a kto pragnie, niech otrzyma wodę życia za darmo.” (Apokalipsa 22,17)

Oblubienicą jest Maryja i jesteśmy nią my. To w jedności z Maryją, naszą Matką, Niewiastą „okrytą słońcem” Prawdy (Apokalipsa 12,1) i przez Ducha wzywamy Jezusa, aby przyszedł i wszystko odnowił.

Biblia zaczyna się od obietnicy Niewiasty, która zmiażdży głowę węża (Rdz 3), a kończy się na Maryi, triumfującej Oblubienicy, która mówi: „Przyjdź”! To właśnie ona, poprzez swoje współczujące wstawiennictwo, wyprasza nam łaskę pełni Ducha Świętego.

Radością Ducha Świętego jest rozlewanie się strumieniami w duchach Jego dzieci „z każdego narodu, plemienia, ludu i języka” (Apokalipsa 7,9).

BR (04.05.2009)